Jak ostatnio pisałem nurtuje mnie określenie Boga jako Jahwe.

Nie twierdzę, iż jest to jedno z imion szatana, ale… sprawę należy zbadać.

Poprosiłem więc Martę o przetłumaczenie znalazłszy tekst na stronie angielskojęzycznej.

Oto on

 

Jimmy Dunn

Wiele zagadnien związanych z systemem wierzeń starożytnego Egiptu wiąże się z dużą złożonością. Zrozumienie zmieniających się w czasie ról bożków takich jak Re, Ozyrys i Amon jest trudne, jeśli nie niemożliwe do osiągnięcia. Taki stan rzeczy spowodowany jest ogranicznym dostępem do solidnych źródeł historycznych, które przetrwałyby do dzisiejszych czasów. Jednak żaden z bogów, wchodzących w kanon egipskich bóstw, nie budzi więcej kontrowersji od boga księżyca Jah.

ha

Księżyc

To interesujące, że najwcześniejsze odwołania do słowa Jah w historycznych źródłach, podchodzących ze starożytnego Egiptu, odnoszą się do księżyca, rozumianego jako satelity ziemi w swojej fizycznej postaci. Z tego też względu słowo to w odniesieniu do bożka staje się zarazem koncepcją lunarnego antropomorficznego bóstwa, którego manifestacje obejmują półksiężyc nowiu, ibisa i sokoła. Manifestacje te wiąże się w źródłach hieroglificznych z innymi bóstwami księżycowymi, Thoth i Khonsu.

yah2

Thoth z głową ibisa

Nie trudno się domyślic, że kontrowersje wokół egipskiego boga Jah wynikają głównie z podobieństwa jego imienia do starotestamentowego imienia Boga Żydów i chrześcijan, Jahwe. Jak wiemy oba te narody, Egipcjanie i Żydzi, były ze sobą przemieszane. Czy kult tego egipskiego bożka powstał w wyniku obserwacji działania Boga Jahwe wśród Izraela?

W rzeczywistości mieszanie się Egipcjan z innymi nacjami i kontakty z innymi narodami sprawiają, że badanie tego zagadnienia w egipskiej mitologii staje się dużo trudniejsze.

Tak naprawdę bardzo mało wiemy o kulcie boga Jah. Nie znamy żadnych źródeł, mówiących o świątyniach lub innych miejscach, w których mógł byc czczony. Mamy jednak pewnośc, że kult ten występował, czego potwierdzeniem jest treśc starożytnego papirusu Ani. Nawiązania do Jaha znajdujemy w rozdziale 2 i 18 tego źródła.

Zaklinam Cię byś przyszedł za dnia i żył po śmierci. Są to słowa wypowiedziane przez Ozyrysa: Jedyny jasny jak bóg księżyca – Yah. Jedyny lśniący jak Yah.”

“”[Zaklęcie to] przejechać do ziemi Amentet dzień Słowa wypowiedziane przez Osiris Ani.. Hermopolis jest otwarty, moja głowa jest zamknięte [by] Thota Oko Horusa jest idealny; podałem oko Horusa i moja ozdoba jest chwalebne na czole Ra, ojca bogów Ozyrys jest ten, kto jest w Amentet Rzeczywiście, Ozyrys wie, kto tam nie ma;… nie jestem tam jestem bóg księżyca Iah wśród bogowie;. I nie zawieść Rzeczywiście, Horus stoi, bo uważa cię wśród bogów “. (zx translatora – brak tlumaczenia)

Ślady popularności bożka o imieniu Jah znajdujemy w źródłach historycznych z Państwa Środka, do którego wyimigrowało wiele osób z Lewantu i Hyksosu. Hyksosi i państwa leżące na obszarze Lewantu znajdowały się wówczas pod panowaniem Egiptu. Stąd tez jest dalece prawdopodobne, że wzajemne relacje narodów Palestyny, Syrii i Babilonu były ważnym czynnikiem w rozwoju kultu tego bożka w Egipcie. George Hart w swoim Leksykonie egipskich bogów i bogińwskazuje na to, że cudzoziemcy w Egipcie mogą utożsamiac Jah z akadyjskim bożkiem księżyca – Sinem, któremu poświęcona była ważna świątynia w Harron w północnej Syrii. Zupełnie jak Thoth, Sin był bogiem mądrości, ale określano go również jako Brat Ziemi, Ojciec Słońca, Ojciec Bogów, i wiele innych.

Później, w czasach Nowego Państwa (okres w historii Egiptu trwający od 1570 do 1070 pne) i panowania dynastii tebańskiej, imię boga Jah było częścią składową imion członków tej dynastii. Córka króla z XVII dynastii, Tao I, nosiła imię Yah-hotep, co oznaczało “Yah jest zadowolony”. Imię kolejnego i ostatniego króla z XVII dynastii, Kamose, również może pochodzic od imienia Yah. Kamose oznacza Narodził się byk. Bożek Sin przedstawiany był jako młody byk z silnymi rogami, a Jah był z tym bożkiem utożsamiany. Inną interpretacją imienia pierwszego króla z XVIII dynastii, Ahmose, jest Yahmose, co oznaczałoby “Narodził się Jah”.

W grobowcu Totmesa III z XVIII dynastii, zwanego często Napoleonem Egiptu, znajduje się obrazek, przedstawiający tego króla w towarzystwie swojej mamy i trzech królowych, w tym Sit-Yah, córki boga księżyca. W źródłach, pochodzących z czasów panowania kolejnych dynastii, ślady księżycowego kultu boga Jah spotyka się sporadycznie.

Na podstawie faktów historycznych można stwierdzic, że podobieństwo imienia bożka Jah do imienia hebrajskiego Boga Jahwe znaczy niewiele. W tamtym okresie potężny bóg jednego ludu mógł byc przejęty przez inne ludy i prawie całkowicie przedefiniowany. Bożek ten w Egipcie nie osiągnął dużego znaczenia i jest mało prawdopodobnym, że miał większy wpływ na inne religie w swojej egipskiej postaci. Bardziej prawdopodobne jest to, że Egipcjanie przejęli go pod wpływem wierzeń innych ludów.

źródło: http://www.touregypt.net/featurestories/yah.htm

Niech tekst ten będzie punktem wyjścia do naszych poszukiwań.

Ja nieodmiennie uważam, że Bóg w czasach ST nazwał się “Ja jestem”, a Jego lud nazywał go nie Jahwe, a “Pan” i “Bóg”.

Kiedyś w Radomiu polemizowałem że Świadkami Jehowy. Powiedziałem im, że w NT ani razu Bóg nie został nazwany Jahwe.

 

Wkipedia podaje:

“Niektórzy uczeni podają hipotezę, jakoby kult Jahwe został przejęty z wierzeń ugaryckich. Przeczy temu tradycja elohistyczna. Imię Jahwe występuje w tekście masoreckim Starego Testamentu 6828 razy. W 25 przypadkach występuje w skróconej, późniejszej formie Jāh. ”

 

Teraz zachodzą pytania:

 

  1. Skąd się wzięły wierzenia ugaryckie?
  2. Kim byli masoreci i czy można im ufać?

 

Ad1

 

Ugarit[1] (Ugaryt) – starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, na terenie antycznego Kanaanu, leżące na wybrzeżu Morza Śródziemnego, obecnie w Syrii. Odkryte w 1929 roku przez francuską ekspedycję archeologiczną prowadzoną przez Claude Schaeffera na terenie tell Ras Szamra (miejsce wykopalisk), na północnych przedmieściach Latakii.

Miasto było prężnym ośrodkiem handlowym na szlakach łączących Mezopotamię z Cyprem, Egiptem i Kretą. W ruinach Ugarit odkryto świątynie Baala i Dagona, fortyfikacje i resztki pałacu w stylu wzorowanym na architekturze egejskiej. Wyroby z kości słoniowej i brązu wykazują podobieństwo do wyrobów egipskich i hetyckich”

Wikipedia.

 

 

Ad2

Masoreci (hebr. ‏‎, czyt. baʽalé hammasoráh, „panowie tradycji”)

Czy można im ufać?

 

“Alfabet hebrajski, jak większość alfabetów semickich, składa się wyłącznie z liter zapisujących spółgłoski; stałe struktury samogłoskowe języka hebrajskiego jego użytkownicy znają na pamięć. Jednak po 70 roku n.e., kiedy Rzymianie zniszczyli Drugą Świątynię, a większość Żydów znalazła się w diasporze, język hebrajski zaczął wychodzić z codziennego użycia i zanikała znajomość systemu samogłoskowego. Mogło to powodować błędne odczytanie świętego tekstu, stąd brak zapisu samogłosek stał się zagrożeniem dla samego judaizmu, a tym samym dla tożsamości narodowej Żydów. Zapobiec temu zagrożeniu udało się w wyniku kilkusetletniej pracy trzech niezależnych grup kopistów Tory, nazywanych dziś masoretami.”

 

Teraz dochodzimy do sedna:

 

“Masoreci w szczególny sposób potraktowali też imię Boga – JHWH. Z uwagi na to, że Żydzi nie wymawiali tego imienia i odczytywali zamiast niego Elohim lub Adonai, Masoreci uzupełnili spółgłoski JHWH samogłoskami co dawało w efekcie brzmienie imienia Bożego jako Jehowi, Jahowa lub Jehowa. Imię Boga w tych brzmieniach było powszechnie używane do XX wieku, kiedy badania nad językiem starohebrajskim mające na celu odtworzenie najbardziej prawdopodobnej wymowy wskazały na formę Jahwe, uznawaną przez znaczną większość badaczy.”

 

Obecnie czytam ST w wersji Septuaginty i z tego co pamiętam, nie znalazłem tam imienia Jahwe.

W kwestii tej będę szukał dalej.

______

 

Dziękuje Marcie za tłumaczenie w imię Jezusa.